topimage
HomePage Header Header
Image_t3
Left BG
Divider
Arrow Bullet

Почеток

Divider
Arrow Bullet

Содржина

Divider
Arrow Bullet

Вовед

Divider
Arrow Bullet

Краток историјат на градот Скопје

Divider
Arrow Bullet Население
Divider
Arrow Bullet
Скопски маала
Divider
Arrow Bullet Регулационен план
Divider
Arrow Bullet Улиците во градот
Divider
Arrow Bullet Градежна активност
Divider
Arrow Bullet Водовод
Divider
Arrow Bullet Јавни бањи и амами
Divider
Arrow Bullet Јавна хигиена
Divider
Arrow Bullet Јавна канализација
Divider
Arrow Bullet
Електрификација
Divider
Arrow Bullet Сообраќај
Divider
Arrow Bullet Пошта
Divider
Arrow Bullet

Скопската чаршија и занетчиство

Divider
Arrow Bullet Трговија и трг. врски
Divider
Arrow Bullet Банкарство
Divider
Arrow Bullet Индустрија
Divider
Arrow Bullet Хотелиерство
Divider
Arrow Bullet
Јавна безбедност
Divider
Arrow Bullet Социјални прилики
Divider
Arrow Bullet Здравство и хигиена
Divider
Arrow Bullet Ветеринарна служба
Divider
Arrow Bullet Паркови и зеленила
Divider
Arrow Bullet Театар
Divider
Arrow Bullet Скопски кина
Divider
Arrow Bullet Корзото и прошетки
Divider
Arrow Bullet
Кафеани
Divider
Arrow Bullet Плажи
Divider
Arrow Bullet Излетнички места
Divider
Arrow Bullet Цркви и црк. живот
Divider
Arrow Bullet Градски гробишта
Divider
Arrow Bullet Просветни прилики
Divider
Arrow Bullet Научни друштва
Divider
Arrow Bullet
Музеи
Divider
Arrow Bullet Културно-уметнички живот
Divider
Arrow Bullet Спортски живот
Divider
Arrow Bullet Односи во семејство
Divider
Arrow Bullet Материјална култура
Divider
Arrow Bullet
Духовна култура
Divider
Arrow Bullet Заклучок
Divider
Arrow Bullet Извори
Divider
Arrow Bullet

Подарени етнолошки предмети од старите скопски фамилии за Музеј на град Скопје

Divider
Arrow Bullet
Divider
   

Јавната безбедност во градот

 Јавната безбедност се грижела за целокупната безбедност на градот и граѓаните преку ноќните стражари. Ноќните стражари го надгледувале движењето во градот, ги проверувале сомнителните личности и за тоа поднесувал рапорти. Се водела книга на патници и странци кои доаѓале и си оделе од градот, се внимавало на локалите и  местата каде што се работело со оган и се обрнувало внимание при негова неправилна и опасна употреба.

За ноќната стражарска служба, општината била принудена привремено да прибегне кон систем на милиција. Општината  во својот буџет планирала посебен дел на расходи за формирање на постојана чета потребна за одржување на јавната безбедност. Со одлука на Општинскиот одбор во 1921 год. било решено да се собираат такси за јавната безбедост во градот. Дуќаните биле категоризирани во три групи со одредена такса, па според тоа, тие требале да одвојат:

            - големи дуќани, фирми         210 динари годишно

            - мали дуќани                           120 динари годишно

            - продавници во маала            60 динари годишно

Во 1926 год. била воведена нова такса за јавна безбедност која изнесувала :

            - за парични заводи               1200 динари годишно

            - за поголеми продавници     400 динари годишно

            - за дуќани во чаршија            120 динари годишно

            - за мали дуќани                         60 динари годишно

            - за периферни дуќани              30 динари годишно

Становите биле ослободени од плаќање такса за јавна безбедност. [1]

Покрај полицијата, за јавната безбедност се грижеле и жандармите. Меѓу првите одлуки на Министерскиот совет во јануари 1919 год., била одлуката за реорганизација на жандармеријата и нејзино бројчано зголемување на 10.000 луѓе (во Македонија). [2] Жандармите имале жолтеникава униформа и биле вооружени со пушки. Покрај нивното делување во градот, жандармите биле испраќани и на терен, насекаде каде што имало потреба од интервенција, сé со цел да се зачува јавниот мир. [3]

Владимир Саздов, стар скопјанец, памети дека на забавите кои се одржувале во Соколаната (кај денешниот Универзитет “Св. Кирил и Методиј”) за редот и  мирот се грижеле жандарми. [4]

Жандармите учествувале и во граничните трупи. Тие всушност претставувале еден вид на платена војска. Жандармеријата, односно Жандармерискиот полк бил сместен во зграда на местото на денешниот паркинг-простор пред Хотел Гранд. Бројот на жандарми во Македонија бил доста голем, дури се вели дека од вкупно 20.000 колку што имало во Кралството Југославија, 12.000 биле во Македонија.

Зградата на Полициската управа се градела долго време поради финансиски проблеми, односно неподмирување на долговите од страна на Министерството за внатрешни работи. Затоа, полицијата многу често ги менувала своите простории. Конечно била изградена полициска зграда   наспроти  Окружниот уред (денешна Градска болница).

 

19.1. Одред на чувари на јавниот ред и мир, МГС

 Секоја улица во градот имала свој полицаец-чувар, а навечер обично патролирале по двајца чувари-полицајци на коњи. Коњичката полиција била сместена во куќа,  сопственост на фамилијата Жариќ, а се наоѓала во Маџар маало (каде што денес е комплексот на банки). Во составот на оваа коњичка полиција имало и голем број  Босанци.

Во надлежност на полицијата спаѓале и наредбите и мерките што ги предлагала ветеринарната служба. Тоа биле оние во врска со сузбивање на   зарази кај добитокот, контрола на продукти за исхрана, пијалаци и промет со нив, како и контрола на вработените кои доаѓале во допир со нив,   просториите во кои се чувале намирници и добиток и др. Под санитетско-полициска контрола биле и преноќиштата, становите, работилниците, фабриките, гробиштата, местата каде што се исфрлала нужничка и помијарска нечистотија, како и јазови и барски места, односно сите места каде што се продавал жив добиток, како и дуќани, превозни средства, грижа за умрени животни, касапници, месарници и млекарски работилници. [5]

Но, сето ова спаѓало во пошироката надлежност на полицијата, додека нејзина основна задача била сузбивање на криминалот и одржување на редот и мирот во градот.


 

[1] Јавна безбебедност, “Алманах Општине града Скопља 1918-28 год.”, Скопље 1928,  97.

[2] Јулијана Врчинац, “Краљевина СНС од уједињења до Видовданског процеса”, Београд 1959 , 54-55.

[3] Жандармеријата била организирана во трупи на војничка основа за одржување на јавниот поредок и безбедност во државата

[4] Владимир Саздов, сеќавања, теренски истражувања во  1995 год.

[5] Правилик о санитетско-полициској и ветеринарно-полициској контроли у Скопљу, “Скопски Гласник” бр.418, 1936 , 5.