Скопската трговска
младина |
Во периодот 1918 - 1941
година скопската трговска младина претставувала сосема нова појава,
бидејќи нивните претходници биле самоуки и самоникливи трговци или
пак обучени надвор од Скопје и Македонија.
Во наведениот период
скопската младина можела да го креира своето образование и да го
насочи во определен правец. Така, во Скопје, веќе биле создадени
услови за формирање на трговски стручни кадри. Во 1920 година во
Скопје била формирана Трговската школа на скопската младина.

15.5. Ученици во
Трговското училиште на Скопската трговска младина, 1923 год., од
фототеката на МГС
Со унапредувањето на
одделни стопански гранки, се појавила и потреба од стопански
институции кои придонеле за развој на стопанството, водење на
евиденција и статистика на нивниот пораст и слично. Ваквите
институции биле распределени во две групи и тоа: стопански и
културно - стопански. Во првата група спаѓала Трговско-индустриската
комора во Скопје којашто била основана уште во 1913 година како
Одделение на Трговската комора од Белград. Со брзото унапредување на
трговијата се појавила потреба за основање на самостојната Комора во
Скопје. Така, во 1921 година била донесена Уредба за оваа
институција, според која нејзините членови се избирале на две години
и тоа само од скопските трговци.
Трговско-индустриската
комора со седиште во Скопје опфаќала голема територија,
управувана од 44 члена од кои 12 биле од Скопје, шест трговци
и шест индустријалци кои го сочинувале Советот.
Во 1925 година бил
донесен Статут на Трговско - индустриската комора, потпишан и
одобрен од Белград (бр. 1 310).
Овој Статут стапил во
сила веднаш по неговото одобрување од Министерството за трговија и
индустрија во Скопје. Во почетокот на 20-тите години на 20 век,
Комората ја сочинувале: Т. М. Поповиќ-претседател, Драг.
Милиќевиќ-секретар, Тодор Родаковиќ-потпретседател и осум членови:
Спира Милошевиќ, Беќир Емин, К. Ризовиќ, Моис Асео, Паја Манојловиќ,
Властимир В. Милкиќ, Зејнел Јусуф Мурина, Д. Вучедолец.
Освен во наведените институции за водење на сметководство, книговодство и
законодавство, скопската младина се образувала и во други училишни
центри и школи. Една од нив била Државната мајсторско-сметководна
вечерна школа во Скопје каде што учел братот на спомнатиот Теофан
Вулгаракис - Захарија, леар од воената артилериска работилница во
околината на Скопје, во Ханриево. Во тоа време, овој воен објект бил
познат како Пиротехнички завод. Во 1937/38 учебна година директор
на школата бил Душан Андрејевиќ, а професори: Јован Поповиќ, Јован
Весели (стручен наставник), Александар Кирковиќ (инспектор од
Министерството за трговија и индустрија) и др. Меѓу предметите од
наставниот план биле и книговодство и законодавство. По завршувањето
на оваа вечерна школа, на пример, Захарија Вулгаракис, познавајќи го
одлично книговодството, положил завршен испит на машинското
одделение пред Одборот за испити со многу добар успех и добил звање
мајстор на леарскиот занает.
Голем придонес во
стручното оспособување на скопската трговска младина одиграла и
Библиотеката на Трговската скопска школа. Библиотеката на скопската
трговска младина, со полн фонд на книги од домашни и странски автори,
била отворена за читателите секој понеделник и петок од 7, 30 до
21,00 часот. Младинскиот отсек бил организатор на низа популарни
предавања од областа на науката, а со цел унапредување на стручното
и општото образование на своите членови.
Од овие податоци
станува јасно дека во Скопје се раѓала, растеле и јакнела една нова
генерација, како дел од скопската граѓанска класа, која своето
стручно образование можела да го стекне во својот роден град.
Postignatite rezultati na ova u~ili{te }e gi prosledime od
izve{tajot za 7 {kolska 1927/1928 godina. Osnovni predmeti na
teoretskata nastava bile: krasnopis, smetawe, knigovodstvo,
dvojno knigovodstvo, trgovska prepiska (teorija i praktika),
trgovsko pravo, ~ek kako zamena na pari ili kako plate`no
sredstvo, ste~ajno pravo, konterska rabota, poznavawe na stokata,
gra|ansko pravo, narodna ekonomika (proizvodstvo, promet,
podelba na dobrata), rabotni~ko zakonodavstvo, trgovsko
zemjoopi{uvawe i soobra}aj, francuski jazik i carinarstvo.
Teoretskata i
prakti~nata nastava vo ovaa {kola za podgotovka na trgovci ja
dr`ele slednive nastavnici: g. Veqa Batiwi}, prof. na Dr`avnata
trgovska akademija vo Skopje (knigovodstvo na 2,3 i 4 godina);
g. Dim. Dimitrijevi}, {ef na prepiska na filijalata na Francusko
- Srpskata banka koj{to predaval prepiska (korespodencija) na
2,3 i 4 godina i francuski jazik; g. Jovan @. Jovanovi},
profesor na Dr`avnata trgovska akademija (smetkovodstvo na 2, 3
i 4 godina); g. Milisav Kastratovi} (srpski jazik na 2 i 3
godina); g. Du{an Tomi}, in`ener, pomo{nik na sekretarot na
Trgovsko - industriskata komora (poznavawe na stokata i trgovsko
zemjoopi{uvawe na 1, 2 godina i carinarstvo); g. Pavle Gor~evi},
sekretar na Prvostepeniot sud (meni~no pravo na 3 i 4 godina i
gra|ansko pravo na 1 i 2 godina); g. Dragan Stamenkovi}, sudija
na Prvostepeniot sud (trgovsko pravo na 3 i 4 godina i ste~ajno
pravo na 4 godina i narodna ekonomika na 2 i 1 godina); g. Sava
Milosavqevi}, {kolski nadzornik (srpski jazik i krasnopis na 1
godina ); g. Milivoje Gavrilovi}, sekretar na Trgovskoto
zdru`enie (kontoarski raboti na 1 i 2 godina).
|